Pokazywanie postów oznaczonych etykietą lektura. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą lektura. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 11 stycznia 2016

Bo człowiek ni biel anielska, ni stworzenie piekielne

Bo człowiek ni biel anielska, ni stworzenie piekielne
Tytuł: Makbet
Tytuł oryginału: Macbeth
Autor: William Szekspir
Człowiek dwojakiej natury jest

Dotychczas niewiele czytałam utworów Szekspira. Kojarzę tytuły, ale tylko kojarzę, do niedawna mylił mi się "Hamlet" z "Makbetem" i na odwrót. Ogólnie do... któreś tam klasy gimnazjum sądziłam, że pisarz/poeta/dramaturg nie pisze jakoś ciekawie. Ale zaskoczyłam się już po "Romeo i Julii".


"Makbet" wbrew wszystkiemu jest po części trudny do przeczytania, ze względu głównie na słownictwo i budowę zdań. Nie jest to też bardzo stary język, ale w każdym razie ma coś takiego w sobie... Niektóre książki po prostu potrzebują ciszy, skupienia. Nie czytania na czas.

Bohaterów w fabule jest bardzo dużo, co jest niestety utrapieniem. Po części. Akcja dzieje się głównie w Szkocji, więc imiona są szkockie, a one... Nie należą do prostych. Więc... Nie, to nie jest dramat, gdzie wiesz wszystko który, co i jak. Myślę, że tu chodzi o ogólny sens, a nie jak miał na imię ktoś tam.

W tym roku trafiam trzeci raz na lekturę, która w pewnym sensie dotyczy losu, przeznaczenia człowieka. Trzy Czarownie wywróżyły Makbetowi, że stanie się królem. Ale nie tylko to - również wywróżyły jego koniec, który na przerwy rzut oka jest dziwny, zagadkowy, który nie powinien się spełnić. Główny bohater nie przejął się zbytnio tym drugim, ale tym pierwszym...

Właśnie. Władza. Kogo ona nie kusi? Większość osób w głębi duszy chciałoby być nad kimś, posiąść wyższe stanowiska... Nie piszę, że zaraz ktoś marzy o zostaniu prezydentem, bo wątpię, żeby przeciętnemu Kowalskiego marzył się takowy zawód. W każdym motyw władzy jest każdemu bardzo dobrze znany. Nie trzeba szukać bardzo daleko.
Makbet... Był na początku osobą, której nawet się nie śniło o byciu królem. Miał swój jakiś zameczek i tyle. Jednak po przepowiedni coś się zaczęło w nim dziać... Rozmyślał coraz częściej nad nią, w końcu myśl o zostaniu królem, tak go ogarnęła, że po namowach żony, zaczął mordować ludzi.
Można powiedzieć, że facet był potworem, prześladował poniekąd ludzi i nie dziwne, że w końcu zwariował, jednakże... I to właśnie podoba mi się w baroku. Makbet sam nie wie, co ma robić, boi się, ma wyrzuty sumienia, staje się silny, godzien jest zabić. Jego natura jest rozdwojona. Nie chcę go wybielić, ale można go jakoś zrozumieć. Przez to wszystko staje się on bardziej ludzki, niż reszta postaci, które można spotkać w ogóle w książkach. Spodobała mi się ta postać. Chociaż... Jego szaleństwo według mnie było troszkę słabo opisane. Przynajmniej przy końcu, kiedy zbliżał się jego czas. W przeciwieństwie do szaleństwa jego żony - Lady Makbet, która jest po prostu osobą złą, bez przejawów dobroci, łaskawości, czy skrupułów. Zrobi wszystko by coś osiągnąć, namawia męża do czynów okropnych, tak mu mota w głowie, że to jest niepojęte. Lecz... Jak to w wyrokach boskich bywa, w końcu na kobietę musi spaść sroga kara.
Jeżeli chodzi o innych bohaterów godnych uwagi to... Można wymienić Malcolma, który z tego, co zrozumiałam nie chce korony po ojcu, ale... Jednak go do niej ciągnie. Tak czasami jest. W każdym razie dzięki jednej scenie postać na chwilę bardziej się uczłowiecza. Z jednej strony przyznaje się do wad, ale za chwilę je skreśla, bo przecież korona... Władza. Królestwo.

Temat władzy nie jest tutaj główną rzeczą. Tu bardziej chodzi... O to, że człowiek nie jest jednoznaczny. Nie jest dobry. Nie jest zły. Jest przewrotny. Dobro może stać się złem, zło dobrem. To burzy teorię współczesnych ludzi, którzy nadal wierzą, że człowiek może być taki lub taki. Że dobremu człowiekowi wszystko można wybaczyć, a złemu nie dawać szansy poprawy.

Głównie nie podobało mi się zakończenie książki. Takie... Wolałabym, żeby sytuacja tytułowego bohatera została wprost opisana, a nie dowiadujemy się o niej w pewnym sensie pobocznie. Uważam, że byłoby to ciekawsze. Miałam małe wrażenie, że zakończenie jest trochę sztuczne, zakończone szybko.

Ocena: 5/10

"Szpetność upięknia, piękność szpeci"
 
"Narzędzia piekła prawdę nam podają,
Aby nas w zgubne potem sieci wplątać;
Łudzą nam duszę pozorem słuszności,
Aby nas znęcić w przepaść następstw."

"Życie jest tylko przechodnim półcieniem,
Nędznym aktorem, który swoją rolę
Przez parę godzin wygrawszy na scenie
W nicość przepada - powieścią idioty,
Głośną, wrzaskliwą, a nic nie znaczącą."


poniedziałek, 14 września 2015

Starożytna wyobraźnia

Starożytna wyobraźnia
Tytuł: Król Edyp
Tytuł oryginału: Oιδίπoυς τύραννoς 
Autor: Sofokles
Czasy starożytne - tak odległe, jak nam się zdają? 

Los. Fatum. Przeznaczenie. Bóg, bogowie. Jakkolwiek nie nazwać zrządzenia losu, zawsze (lub prawie zawsze) będzie się kojarzyć ludzkości z tym samym - nie mamy na to wpływu. Jest grupka (nawet znaczna) ludzi, która uważa, że to jednak człowiek decyduje o swoim losie. Mają rację, przynajmniej po części. Bo cóż... Jeśli będziemy siedzieć na kanapie i nic nie robić to raczej nie staniemy się nagle dyrektorem wielkiej firmy lub (taaaaak, zawód bardzo opłacalny) pisarzem bestsellerów. Nasza przyszłość zapisana w gwiazdach? Albo w fusach herbacianych? I takie są poglądy. Nawet w XXI wieku. Jak widać nasze życie i jego przyszłość, od dawien dawna interesowała ludzi. Jak to jest z tą przyszłością? Ktoś rządzi nią, czy nie? Może to Mojry decydują, kiedy mamy się narodzić, jak długo ma trwać nasze życie i w końcu kiedy umrzemy? Można mówić, co się chce o greckiej (w ogóle o wszelkiej; pomijając rzymską, bo jestem sceptycznie do niej nastawiona) mitologii, ale jedno trzeba przyznać - Grecy mieli wybujałą wyobraźnię. Nawet jeśli całe te wierzenia tworzyli po "pijaku i na haju".  

Na rodzie Labdakidów ciąży nieuchronna klątwa. Przepowiednia mówi, że syn Lajosa i Jokasty zabije ojca, a swoją matkę weźmie za żonę. Okropne prawda? Przeciw woli boskiej przeciwstawiają się rodzice chłopaka (kto by zresztą chciał, aby przepowiednia się wypełniła?). Jednakże, nie byłoby wcale tego dramatu, gdyby chłopiec nie przeżył. Oczywiście dorasta i znając swoje przeznaczenie, robi wszystko by do niego nie doszło. 

Znam kilka cech tragedii antycznej. Według jednej z nich bohater ma dążyć do zguby, chociaż jemu się zdaje, że jest wręcz odwrotnie. Ma być ogólnie tragicznie. Przynajmniej ja, tak wywnioskowałam. Okej, mamy w tej tragedii chyba wszystkie cechy tragedii starożytnej. Kiedyś ludzie mieli inne oczekiwania, mentalność, nie byli otoczeni mediami i ogromem informacji. Jednakże teraz... Cała historia jest dla mnie z lekka patologiczna i pretensjonalna. 
Czy trzeba ukrywać, że przeznaczenie i tak zostaje wypełnione? Tak, Edyp ma za żonę swoją matkę, dodatkowo ma z nią dzieci i zabił ojca. Coś jeszcze? Ach, no tak - Teby nawiedza Sfinks, którego zesłała Hera, ponieważ między innymi wściekła się, kiedy przodek Edypa uwiódł jakiegoś tam chłopca (od razu mi się przypomniała lekcja religii, że takie rzeczy to wymysł XXI wieku). Na szczęście był w Tebach ktoś taki jak Edyp, który pokonał Sfinksa odpowiadając na jego zagadkę. Ogólnie dość prosta... Powiedział człowiek, który przeczytał większość mitów greckich oraz Harry'ego Pottera i Czarę Ognia.  

"Co to za zwierzę, które rano chodzi na czterech nogach, w południe na dwóch, a wieczorem na trzech?"

Dlaczego treść uważam za pretensjonalną? Kolokwialnie pisząc - beznadziejną. Może nie mam jakieś empatii albo nie umiem czytać tego typu utworów, ale... Nie współczułam jakoś Edypowi, nie czytałam z litością sceny, kiedy się okalecza. Był mi całkiem obojętny. Jestem za współczesna, nieczuła na antyczne katharsis? Czy po prostu treść dramatu nie jest uniwersalna? Chociaż... Ale o tym za chwilę.
Sceny rozpaczy Edypa porównałabym do płaczu małego dziecka - niech ono w końcu przestanie, bo wyjdę z siebie. Przypomniało mi się poszukiwane słowo - żałosne. Rozumiem, okej. Mężczyzna zabił ojca - pół biedy - był z własną matką! Jego matka - Jokasta zresztą wcale nie lepsza. Jak można się niczego nie domyślać? A gdy jest już prawie czarno na białym to jeszcze zaprzeczać. Cóż...

Treść, co prawda jest zbudowana troszkę na żałosnych przypadkach i ich rozpisanie mogłoby być lepsze, jednakże jeśli chodzi tematy to jak najbardziej można by rzec - są aktualne.

Główny wątek - przeznaczenie, los. Nie znamy swojej przyszłości, jednak poniekąd możemy ją sobie wyobrazić w niektórych sytuacjach naszego życia, wtedy chcemy najczęściej tą przyszłość zmienić. Chodzi mi o takie zdarzenia typu jest ktoś biedny, rodzina ledwo wiąże koniec z koniec itp. Zawsze chcemy wpłynąć na swoje życie, bardziej lub mniej, ale jednak coś takiego jest... Gdy idzie odwrotnie od naszych zamierzeń jesteśmy załamani. Niektórzy tak bardzo są przerażeni rzeczywistością, że reagują jak jedna z postaci Króla Edypa - popełniając samobójstwo. Można też znaleźć inne problemy, bardziej ukryte, chociaż nie wiem, czy przypadkiem nadinterpretuję niektóre rzeczy. Bo... Hm, Edyp tak naprawdę nie wiedział kim tak naprawdę jest. Nie znał swoich prawdziwych rodziców, a co za tym idzie to on pewnie nie był tyle przerażony tym, że zabił swojego prawdziwego ojca, co... Świadomość, że jest nim osoba, która nie przychodziła nawet przez myśl mężczyźnie. Chodzi o to, czy nie ma ludzi, którzy dopiero w dorosłym życiu dowiadują się prawdy o sobie? Wszystko leci w gruzach. Całe życie. Jednak... Nie, jednak Edyp nie brał chyba tak poważnie tej informacji.

Jedyna sytuacja, która mną lekko wstrząsnęła to ta w której główny bohater karze przyprowadzić swoje córki. Okej, ojciec chce spotkać się na chwilę z dziećmi - nic takiego wstrząsającego, jeśli się nie jest okaleczonym. Rozumiecie? Ledwo dzieci usłyszały straszne wieści, a zaraz mają patrzeć na zakrwawionego ojca. Nie zbyt przyjemny widok, zwłaszcza dla małych dziewczynek.

Okładka... Ogólnie nie podobają mi się okładki z tego wydawnictwa. Są takie, jakby nijakie. Powiedzmy, że dodany jakiś element, symbol kojarzący się z utworem i tyle. Nie ma jakieś dbałości od strony wizualnej... Co nie znaczy, że jest zrobiony byle jak, tylko dość typowo dla tego wydawnictwa. Zresztą ono ma charakterystyczne dla siebie okładki, dzięki czemu wiadomo od razu, że to wydawnictwo Greg. Co jest na tej? Główny element to Sfinks, który... W pewnym sensie nie ma tutaj znaczenia, obok niego jest bodajże Edyp w stroju greckiego żołnierza.

Ocena: 3/10

Cytaty:
"Śmiertelnika tu żadnego zwać szczęśliwym nie należy,
Aż bez cierpień i bez klęsk krańców życia nie przebieży"

"Życie wasze, to cień cienia.
Bo któryż człowiek więcej tu szczęścia zażyje
Nad to, co w sennych rojeniach uwije,
Aby potem z biegiem zdarzeń
Po snu chwili runąć z marzeń."

sobota, 7 lutego 2015

"Weiser Dawidek"

"Weiser Dawidek"
Tytuł: Weiser Dawidek
Autor: Paweł Huelle
Tak skomplikowanej książki jeszcze nie czytałam.

Troje chłopaków z nad morza zaprzyjaźnia się z tajemniczym Dawidem Weiserem, który posiada niecodzienne zainteresowania i magiczne zdolności. Gdy chłopak w tajemniczy sposób znika, zostawia po sobie na barkach chłopców wielkie kłopoty. Po kilkudziesięciu latach główny bohater postanawia spisać pamiętne wakacje, kiedy to poznał tytułowego Dawidka oraz poukładać sobie po kolei, jak to się stało, że chłopak po prostu zapadł się pod ziemię, zniknął. Wytłumaczyć sobie jego zdolność. Nasuwa pytanie, na które czytelnik nie dostaje odpowiedzi do samego końca. Kim jest Dawid Weiser?

Uważam, że ta książka jest baaaardzo poplątana. Trzeba ją czytać w skupieniu, bo posiada trzy płaszczyzny w swojej fabule. Dorosły bohater opowiada o przesłuchiwaniu go i jego kumpli przez dyrektora, nauczyciela i mundurowego, zaś z kolei w czasie przesłuchań jego młodsze ja przypomina sobie przygody na które duży wpływ miał Dawid. W pewnym sensie to byłoby nic, gdyby autor nie powtarzał się momentami i nie pisał tej powieści w dosłowny sposób jak spis paru miesięcy. Okej, może przez to chciał uzyskać naturalność, ale bez sensu np. wydawał mi się fragment, gdy pisał o pociągu, a za chwilę pisze, że mógłby zmienić coś tam, bo redaktor by tego nie uznał, ale on tego nie skreśli, i tak dalej. Takie coś nasuwa od razu na myśl pamiętniki lub dzienniki, które prawie każdy z nas kiedyś pisał, co daje od razu do myślenia dalej, wydajmy je! Nie chciałam być chamska, ale takie wrażenie mam po przeczytaniu. Można napisać zwykłe rozmyślania, ale trzeba dodać do nich jakieś elementy niepewności/grozy i już gotowe!

Przez chwilę można powiedzieć, że jest tu poruszony problem międzynarodowy. Czyli jak ludzie mogą traktować odmiennych od siebie. Dawidek jest Żydem. Dalsza problematyka? Jak się kiedyś katowało dzieci w szkołach? Jak religijni ludzie potrafią być zacofani? W sensie takim, że stała się konkretna katastrofa, a oni mówią, że to kara boża i nie dociera do nich, że konkretną katastrofę spowodowało coś konkretnego. Co to jeszcze... Na tą chwilę nasuwa mi się tylko naciągany problem. Traktowanie zwierząt w cyrku.

"Weiser Dawidek" jest trochę niezrozumiały, czyli jeśli wiesz, że nie będziesz rozmawiać o tej książce z kimś, a nie masz wielkiej i szerokiej wiedzy na wszystkie tematy, to lepiej daruj sobie czytanie tej lektury w młodym wieku. Nie to, że chcę Was do niej zniechęcić, jednakże... E tam! Może ktoś lubi tego typu książki! ;)

Ocena: 3/10
Copyright © 2016 Books are a window on the world , Blogger