wtorek, 3 marca 2026

Wampirzyca - uwodzicielka

Wampirzyca - uwodzicielka

Tytuł: Carmilla

Autor: Joseph Sheridan Le Fanu 

Klasyka literatury gotyckiej i "wampirycznej"... Szczerze przyznam, że nie wiem sam, czego się spodziewałem, ale na pewno nie tego, co zastałem w fabule. Krótko podsumowując: zawiodłem się. 

Chociaż, czy to dobre określenie? Może po prostu miałem za duże wyobrażenia i oczekiwania, zapominając, że książka została napisana ok. 150 lat temu, i że czytelnik wtedy był inny. No i czasy. Teraz prawdopodobnie Carmilla wyglądałaby całkiem inaczej... Hm, kto wie? Czy to nie stanowi jej uroku, że w książce nie ma wielu widowisk scen, szczegółów, dużo dzieje się poza kartami książki? 

Właśnie... Fabuła jest zarazem enigmatyczna i pisana, tak, że czytelnik może szybko wpaść na część rzeczy. Nie ma tam niespodzianek - z punktu widzenia współczesnego czytelnika. Ba, są rzeczy, które zdają się głupotą (niepołączenie części zbiegów okoliczności). Ma się ochotę potrząsnąć bohaterami szczególnie w jednym momencie... Może wtedy fabuła rozwinęłaby się w ciekawszym kierunku?

Ale no właśnie... Ja w swoim życiu przeczytałem już sporo książek o wampirach (+filmy i seriale). Mało kiedy postać wampira i historia wokół niego mnie zaskoczy (zaciekawi - owszem). Zdaję mi się, że szybko rozpoznam, że ktoś w fabule jest wampirem (zwłaszcza, że często w opisie nie kryje się tego). Jednak jestem w stanie zrozumieć, że kilkadziesiąt lat temu, ta fabuła mogła zaintrygować. Zwłaszcza, kiedy wampiry nie były tematem na porządku dziennym, a potworem z ludowych opowieści. Czytelnik mógł się wczuć w tę atmosferę mroku. 

Zwłaszcza, że to powieść napisana w narracji pierwszoosobowej, gdzie główną bohaterką jest kobieta; występuje wampirzyca i między bohaterkami jest więź romantyczna. 

Aczkolwiek nie wiem do teraz, czy ich relację można nazwać romantyczną. Czy tam było jakieś uczucie czy tylko czar wampira? W popkulturze duża część wampirów ma moc, która sprawia, że wampir może uwieść człowieka. Ma swój urok i wcześniej wspomniany czar. Człowieka ciągnie to tej zagadki. Nie ma znaczenia jakiej jest płci. Często zauroczenie/zakochanie jest mylone właśnie z tym czarem. 

Jedno muszę na koniec jeszcze dodać. To co najbardziej spodobało mi się w książce, a mianowicie ukazanie postaci wampira/wampirzycy. Opis trochę odbiega od tego, co znamy. Stworzenia ukazane w książce nie boją się słońca i nie wyróżniają się bardzo wśród ludzi. Jest jeszcze kilka rzeczy, ale to już zostawiam dla tych, którzy będą chcieli sięgnąć po książkę. 

Dużym minusem wg. mnie, jest nie rozwinięcie wątku matki Carmilli oraz pewnej osoby trzeciej z otoczenia kobiety. 

piątek, 6 lutego 2026

Czytać czy nie czytać klasyków, that's the question!

Czytać czy nie czytać klasyków, that's the question!

 Tytuł: Hamlet

Autor: William Shakespeare

Już dawno chciałem zapoznać się z tym klasykiem. W końcu tyle się o nim mówi - nawiązania, filmy, cytaty... A grać Hamleta, to jest coś! 
Nie pamiętam, żebym w szkole go omawiał, a przynajmniej niecały dramat. Najpierw natrafiłem na spektakl teatralny teatru brytyjskiego, potem po kilku latach obejrzałem go ponownie... I tak jakoś naszło mnie, że nie no, trzeba przeczytać ten utwór. Zwłaszcza, że dużo się mówi o postaci Ofelii, a spektakl teatralny nie za bardzo wyjaśnił mi jej fenomen. Ba, okazuje się, że samo dzieło też niewiele mi rozjaśniło. Lub po prostu jest głupi albo nieczuły. Ale o postaci Ofelii jeszcze napiszę w tej recenzji.

Jeśli ktoś jeszcze nie wie o czym jest Hamlet, to w dużym skrócie - umiera król Danii, jego brat wiąże się z wdową po bracie, a tytułowy Hamlet pragnie zemsty i odkrycia przed wszystkimi sposób w jaki umarł jego ojciec. W tle wojna... Chociaż, nie tak całkiem, ale mowa o wojskach Norwegii. 

Na początek dwie rzeczy, które mnie najbardziej zaskoczyły: wzmianka o Polsce (a raczej o jej wojskach) i humor. Nie żartuję. Przyznam się, że momentami się uśmiechnąłem, a nawet zaśmiałem. To specyficzny humor i pewnie nie dla każdego będzie to śmieszne, ale... No, trzeba przyznać, że dialogi nie są suche i bez emocji. 

Uważam, że rzeczywiście postać Hamleta jest ciekawa i złożona. Opisy w Internecie lub w opracowaniach tego nie oddają. Trzeba przeczytać, żeby zrozumieć. Z jednej strony wydaje się szalony, a z drugiej jego zachowanie ma w sumie sens. Jest bohaterem żywym, z którym można się utożsamić. 

Wracając do Ofelii... Naprawdę nie rozumiem, dlaczego jest, tak popularna i stała się symbolem. Oczywiście rozumiem jej ból i rozpacz. Jej szaleństwo jest straszne, jednak... Czy nie jest ona nadinterpretowana? Jest wiele innych bohaterek, które mogłyby być na jej miejscu. Lub po prostu przeżyły podobne rzeczy.

środa, 28 stycznia 2026

Ożywianie legend

Ożywianie legend

 Tytuł: Tajemnica tajemnic

Tytuł oryginalny: The Secrets of Secrets 
Autor: Dan Brown 

Następna część przygód Langdona po kilku latach.
Ponownie w Europie, ale w kraju w którym się nie spodziewałem. Może to dziwne, ale jednak... Chociaż nie powinno mnie to dziwić patrząc na historię i legendy dotyczące stolicy tego państwa... Mowa o Czechach, a konkretnie o Pradze. Co ciekawe Dan Brown połączył w tej książce mistykę, legendy i technologię. Te elementy są kluczowe i oddziaływają między sobą. To nie jest coś w stylu antymaterii w Aniołach i demonach, a coś bardziej... konkretnego? Nie tyle Brown pisze o technologii i nauce, co wprowadza też tę powszechną, którą używamy aktualnie. Jasne, jest też wzmianka też o tej poza zasięgiem zwykłego człowieka, ale... Hm, jak to napisać? Zagadnienie AI bardziej przybliża do przeciętnej osoby, dzięki czemu fabuła nie jest, tak odległa od zwykłego człowieka? Nie wiem, jak porządnie to napisać, ale też nie znam się bardzo na tych wszystkich technologicznych i informatycznych rzeczach. 

Dlatego przejdę do tego, co najbardziej lubię w serii o Robercie Langdonie, czyli mistyce i tajemnicach. Praga kryje wiele interesujących miejsc, które są owiane różnymi legendami lub po prostu są owiane aurą tajemnicy. Lub po prostu zapierają dech w piersiach. Dan Brown postanowił zainspirować się jedną z najbardziej znaną czeską legendą - o praskim Golemie. Przyznam, że był to ciekawy zabieg, zwłaszcza, że sama postać Golema pojawia się w fabule. Może jakiś czytelnik szybko odkrył o co chodzi z tym bohaterem, ale jeśli o mnie chodzi to wciągnął mnie na tyle ten wątek, że przez dużą część książki naprawdę myślałem, że Brown dodał legendarnego Golema do fabuły. Z jednej strony było to dla mnie nie możliwe, ale z drugiej kusiło, że może jednak? Jednak nie zawiodłem się i jego rozwiązanie jest bardziej skomplikowane. 

Fabuła Tajemnicy tajemnic przypomina mi Początek tego samego autora. Dlaczego? A no dlatego, że nie mamy tu sztuki i symboli jej dotyczących (właściwie nie ma ogólnie symboli, tak wiele), ale zagadnienie filozoficzne, mentalne, coś, co naprawdę mogłoby zaważyć na ludzkości pod względem światopoglądowym. Szczerze to nie wiem, czy wolę takie książki od tych ze sztuką itp. Dla mnie taka tematyka sprawia, że są mroczniejsze, ponieważ w teorii mogłaby to być prawda. Dan Brown opisuje to w taki sposób, że jestem momentami w stanie uwierzyć, że może rzeczywiście coś takiego istnieje. Zwłaszcza, że jak to Dan Brown - korzysta z pewnej teorii spiskowej, która nie jest 100% teorią spiskową, ponieważ są w niej elementy prawdy. Może brzmi to szalenie.... Cóż. 

sobota, 16 sierpnia 2025

Filozofia

Filozofia

 Tytuł: Ja, która nie poznałam mężczyzn 



Tytuł oryginalny: Moi qui n'ai pas connu les hommes
Autorka: Jacqueline Harpman 

To jedna z tych książek, którą przeczytałem z polecenia Booktuberki. Zazwyczaj, albo nie czytam książek z polecenia (kogokolwiek), albo znajdują się gdzieś taaam na stosie "do przeczytania", dlatego uważam, że warto zaznaczyć pierwszą informację. 
W tym przypadku, cieszę się, że skusiłem się na tę polecajkę, a pewnie okoliczności pozwoliły mi ją przeczytać szybciej, niż zamierzałem. 

Ja, która nie poznałam mężczyzn jest książką, krótką. Jej treść można by skrócić w kilku zdaniach. Niewiele można zaspoilerować. W sumie to nic. Ale czy to minus? To nie jest książka przygodowa, gdzie oczekuje się akcji. Nazwałbym ją książką filozoficzną. Oczywiście, fabuła i wydarzenia mają znaczenie, ale po prostu, jeśli ktoś oczekuje akcji - to nie ta książka. Lepiej wiedzieć po co się sięga. 

Jednak po krótce zarysuje mniej więcej o co chodzi w książce: gdzieś pod ziemią znajduje się piwnica w której jest klatka, a w klatce 40 różnych kobiet. Kobiety są pilnowane przez strażników, którzy zmieniają się, co jakiś czas. Pewnego razu w piwnicy rozlega się alarm. Strażnicy uciekają, a kobiety mają szansę na wolność. Tylko czy naprawdę poza piwnicą ją odnajdą? Co znajduje się na zewnątrz i jaki to ma związek z ich więzieniem? 

Los więzionych kobiet śledzimy przede wszystkim okiem nastolatki (najmłodszej osoby w klatce), która nie zna innego świata poza klatką. Nie rozumie świata i rzeczy, które są oczywiste dla czytelników. Bohaterka otwiera nam oczy na sensowność lub właśnie bezsensowność niektórych spraw. Spraw nad którymi rzadko się zastanawiamy. 
Przyznam, że często irytowała mnie główna bohaterka. Miałem wrażenie, że wychodzi z niej pogarda i cwaniakowatość, ale gdy zastanawiałem się dłużej nad nią... No tak, jej rozumowanie i zachowanie pasuje do jej wieku i sytuacji w której się znajduje. 

Pozostałe kobiety niewiele poznajemy. Tzn. mamy podane imię i jakąś cechę charakterystyczną dla niej. Czterdzieści to może nie jest duża liczba osób, ale kiedy mamy zwłaszcza narrację pierwszoosobową i mamy poznawać wykreowany świat z punktu widzenia jednostki, która nie jest ściśle związana z grupą to można to zrozumieć. Jednych zna się lepiej, innych gorzej. Nie ma się obowiązku znać kogoś, bo jest w tej samej sytuacji. 

Bardziej przeszkadzało mi ta "łatwość" przystosowania się. Może jestem w stanie zrozumieć, że w książce chodziło o inne rzeczy i rozważania; że to nie jest książka survivalowa, ale... Dla mnie było to absurdalnie zbyt proste. Bohaterki w sumie nie musiały się starać, żeby przeżyć. Nawet otoczenie poza klatką im pomagało!
Czy autorka miała na myśli to, że możemy mieć rzeczy fizyczne, ale bez (nazwę to) czegoś mentalnego np. woli, celu, trudno przeżyć? Źle sformułowałem to pytanie, ale nie umiem inaczej. Jeśli chce się wyłapać sens, główny cel fabuły to jest trudno. Można wpaść w pułapkę rozmyślań, które tworzą niezliczoną liczbę pytań. Na pewno autorka poruszyła dużo ważnych kwestii np. honoru. I to takiego szeroko pojętego, bo dotyczącego też choroby i śmierci. 

Copyright © 2016 Books are a window on the world , Blogger